* Basınçlı Gaz Tüpleri çok itinalı olarak imal edildikleri, bakırın, depolarına,nakliye,işleme alma ve kullanma şartlarına uyulduğu takdirde emniyetlidir.Kazaların hemen hemen hepsi kuralları izlemede yapılan aksaklıklar veya tüplerin işleme alınmasındaki hatalı davranışlar dolayısıyla meydana gelmektedir.

* Bu dikkatsizlik ve bilgi eksikliğinden oluşan kazalar sayıca az olmasına rağmen sonuçların maddi ve manevi ciddi boyutlarda olması EMEKGAZ olarak bu konuda edindiğimiz tecrübe ve birikimi bu kitapçıkla siz müşterilerimize de aktarmak amac taşımaktadır. Böyle bir kitapçıkla ulaşmak istediklerimiz işletmenizde iş güvenliğini sağlamak amacında olan tüm işletme müdürleri,mühendisler,vardiya şefleri,ustabaşları ve işçilerdir.Kitabın içerisinde yer alan gerekli veya kabul edilen bütün emniyet önlemlerinin mevcut oldukları ileri sürülmemelidir;çünkü her bir durumu veya olayların akışını önceden kestirmek mümkün değildir.

'Sağduyu' emniyet yöntemleriyle ilgili bilgileneyim ve uyumla bir araya getirildiği takdirde emniyetli ve başarılı bir işletme için en iyi şartlan sağlam olacaktır. Aşağıda,gazların işleme alınması,depolanması ve kullanılması hususunda bazı genel önlemler gösterilmiştir.Bu Önlemlerin bir çoğu basınçlı gaz tüplerinin emniyetli bîr şekilde kullanımına yöneltilmiştir.  

BASINÇLI TÜPLERDE EMNİYET  

* Basınçlı gazlar, sıvılaştırılmış basınçlı gazlar da dahil olmak Üzere tanımlama olarak tehlikelidirler.Basınçlı durumları dolayısıyla potansiyel enerji ihtiva ederler.sıkıştırılmış bir yay boşaldığı zaman olduğu gibi basınçlı bir gaz da ani olarak genleştiğinde önemli miktarda enerji açığa çıkabilir.Bu enerjinin uygun şekilde kontrol altında tutulması gereklidir.Gazlar bazı tehlikeli özelliklere sahip olabilirler;bazıları kolaylıkla tutuşabilir;diğer bir kısmı zehirli veya korozif yapı bazdan ise çeşitli tehlikeli Özelliklere sahiptirler .Azot gibi bazı inert gazlar bile,kapalı alanda genleştikleri takdirde oksijen yetersizliği dolayısıyla boğulmaya neden olabilirler.Bu konuyu daha fazla vurgulamaya gerek yoktur.  

SİPARİŞ ETTİĞİNİZ VE ÜZERİNDE ÇALIŞTIĞINIZ GAZLARIN ÖZELLİKLERİNİ BİLİNİZ.

* Teslim aldığınız tüplerin muhteviyatının açık olarak belirtilmiş olmasına dikkat ediniz. Üzerindeki işaretlerin ve etiketlerin hükümlerine uygun olması EMEKGAZ' ın özen gösterdiği konulardan biridir. 

LÜTFEN TESLİM ALDIĞINIZ TÜPLERE BİZİM GÖSTERMİŞ OLDUĞUMUZ TİTİZLİĞİ GÖSTERİNİZ  

TÜPLERİN İŞLEME ALINMASI  

Etkileme ve işaretleme ;

 * Tüplerin tümünün uygun şekilde etiketlenmesi sağlanmaktadır.Sadece boş ve blöf edilen tüpler,örneğin hidrostatik test alanında bulunan tüpler bu gereksinmenin dışındadır.

Tutuşabilen ve zehirli gazlar ;  

 * Tutuşabilen ve zehirli gazlar ihtiva eden tüpler,kullanımla ilgili olmayan bir yere,bakım veya hidrostatik test amacıyla getirildikleri zaman,emniyetli olarak havalandırılmalı  ve blöf edilmelidirler.

Kapaklar;

* Tüplerin tümünün kapakları üzerlerinde olmalıdır.

Elektrik devreleri ;

* Tüpler bir elektrik devresini tamamlamaları söz konusu olan alanlardan uzak tutulmalıdır.EIektrik kaynağı ile bağlantılı olarak kullanıldıkları takdirde topraklama yapılmalıdır. Tüpler,içlerinde bulunan gaz bileşenlerinin karışmasını sağlamak üzere,kapaklan takılı o!arak,kısa bir süre yerde ileri geri yuvarlanabilirler.Uygun bir yuvarlama sistemi bulunamadığı takdirde bu işin yapılması için iki kişi gereklidir.Çalışma alanında başka tüpler veya diğer cisimler bulunmamalı ve iki kişi arasındaki mesafe minimumda tutulmalıdır.

TÜPLERİN KULLANILMASI  

* Basınçlı gazlarla ilgili olan en önemli husus ,tüplerin uygun bir şekilde işleme alınmasıdır.Cidarı incelmiş olan veya kötü kullanılan bir tüp yarılma yapabilir ve bu durum kontrolsüz,ani bir gaz genleşmesine sebep olabilir.Böyle boşalma,tüpü veya tüp parçalarını bir roket gibi fırlatabilir ve orada bulunan personel ile tesise zarar  erebilir.Fabrikalarda kaynak,kesme,takımlarının bakımı vs. işlemlerinde kullanılan tüplerin arasındaki kurallara uymaları gereklidir:  

* Basınçlı gaz tüpleri daima depodan alınarak çalışma alanına getirilip sabitleştirildikten sonra kullanılmalıdır.

 TÜPLERİ ASLA DEPODA İŞLEME ALMAYINIZ.  

* Tüpler satıcı firmadan alındığı sıraya göre rotasyon usulünde kullanılmalıdır. Boş tüpler gereğinden fazla depoda tutulmamalıdır. Depolama alanından, stoktaki tüplerin uygun şekilde rotasyonunu sağlamak üzere düzenlenmelidir.

 * Tüpler açıkta depolanabilirler fakat paslanmaya engel olmak bakımından toprak altında tutulmamalıdır.Tüpler aşan sıcaklığın etkili olduğu yerler dışında, güneş altında depolanabilirler. Belirli bazı gazlar için satıcının gölgeden yaralanma tavsiyesine uyulmalıdır.Tüpün üzerinde buz veya kar birikimi olduğu takdirde,oda sıcaklığında veya 5 (fc yi geçmeyen bir sıcaklıkta buzun çözülmesini sağlayınız.

* Tüpler kesinlikle düşürülmemeli ve birbirlerine hızla çarpmaları Önlenmelidir.

 * Tüpler,bir duvara veya bir desteğe dayatılmak veya bir tüp sehpasına yerleştirilmeli ve kullanılmaya hazır duruma gelinceye kadar valf koruyucu kapaklan üzerinde bırakılmalıdır.  

* Tüpleri,kısa bir mesafe dahilinde bile sürüklerken,yuvarlamaktan veya kaydırmaktan kaçınınız. bir yerden başka bir yere taşınmaları sırasında uygun bir el arabası kullanılmalıdır.  

* Boş ve dolu tüpleri bir arada depolamayınız. Boş bir tüpün basınçlı bir sisteme bağlanması sonucunda geriye emiş tehlikesi ortaya çıkabilir.  

* Tüpün hiçbir kısmı 50C den daha yüksek bir sıcaklıkta maruz bırakılmamalıdır. Basınçlı gaz  tüpünün herhangi bir kısmının kesinlikle alevle temas etmemesine dikkat edilmelidir.

TÜPLERİN ISINMAMASINA DİKKAT EDİNİZ. 

* Tüpler yapay olarak oluşan düşük sıcaklıklara(-28C veya daha düşük) maruz  bırakılmamalıdır; çünkü birçok çelik türleri, düşük sıcaklıkta haddeden çekilme özelliklerini ve  darbe mukavemetlerini kaybederler.Düşük sıcaklıkta kullanılmak üzere Özel paslanmaz çelik tüpler mevcuttur.

* Gazın bir sıvı içerisine verilmesi sırasında sıvının tüp veya regülatöre geri emişini önlemek için bir tutucu veya uygun bir çek-valf kullanılmalıdır.

* Tüplerin veya valilerin üzerinde bulunan emniyet tertibatlarını kesinlikle kurcalamayınız.  Boş tüplerin iadesi sırasında, sevki yattan önce tüp içerisinde bir miktar pozitif basınç(örneğin  2 bar)bırakmak suretiyle valf kapatılmalıdır.Tüple birlikte sevk edilmiş olan çek-valf i ve  koruyucu kapaklan yerlerine yerleştirilmiş olan çek-valf i ve koruyucu kapaklan yerlerine yerleştirilmeli ve tüpün boş olduğunu belirten bir işaret veya etiket konulmalı(veya standart olarak 'boş yazılı etiketler kullanınız) ve satıcıya iade için belirlenmiş bir alanda depolanmalıdır.

* Tüpleri kullanmadan Önce kullanılan gazla ilgili tüm etiket bilgileri ve veri yapraklan okunmalı ve uygulanabilen tüm emniyet Önlemleri incelenmelidir.

* Tüpler veya üzerindeki donatımlar üzerlerinde sızdırmaz madde kullanılmalıdır. 
     
TÜPLERİ VE DONATIMLARI DAİMA TEMİZ TUTUNUZ  

* Tüp valf lerini açıp kaparken dikkatli olunmalı ve üzerlerine güç uygulanmalıdır. Tüpleri,bir elektrik devresiyle bağlantılı olabilecekleri yerlere yerleştirmeyiniz.EIektrik ark kaynağı yapılırken,tüpe bir kıvılcım sıçramaması için gereken Önlemler alınmalıdır.

* Tutuşabilen basınçlı gazlar için kullanılan bütün tüpleri boru hatları ve ekipman sabitleştirilmeli ve topraklanmalıdır.

* Basınçlı gazlan ancak iyi havalandırılmış bir alanda kullanınız. Zehirli, tutuşabilen ve korozif gazlar bir davlumbaz içinde işleme alınmalıdır. Zehirli gazlar için sadece küçük tüpler kullanılmalıdır.

* Basınçlı gazlarla çalışırken emniyet ayakkabıları gibi uygun koruyucu ekipman kullanılmalıdır.Zehirli gazlarla çalışırken gaz maskeleri derhal kullanılmak üzere hazır bulundurulmalıdır.Bu maskeler, kirlenme ihtimali olmayan alanlardaki uygun yerlere yerleştirilmelidir. Basınçlı gazların işleme alınması konusuyla uğraşanların çeşitli türde maskelerin gereken şekilde uygulanmaları ve solunuma yardımcı aparatlar konusunda bilgi sahibi olmalıdır.

* Tüp valf millerinin bozuk veya hasarlı olanları kullanılmamalıdır.Her zaman gaz basıncına dayanabilecek aksamlar kullanmaya dikkat edilmelidir.Doğru renk ve kalitede hortum kullanılmalıdır.gereğinden uzun ve aşınmış hortumlar tercih edilmemelidir.

* Tüplerde olabilecek herhangi bir sızıntı veya arıza durumlarına karşı düzenli kontroller sağlanmalıdır.